ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΔΥΝΑΜΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

Με την στρατιωτική εισβολή το 1974 και την εφαρμογή πολιτικής εθνοκάθαρσης και εποικισμού στο κατεχόμενο βόρειο τμήμα της Κύπρου, η Τουρκία έκανε το πρώτο βήμα στην υλοποίηση του στρατηγικού της στόχου για τον έλεγχο ολόκληρης της νήσου. Η συνεχιζόμενη παραμονή των Τουρκικών Δυνάμεων Κατοχής συνιστά την σημαντικότερη απειλή για την ασφάλεια της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία στηρίζεται στην Εθνική Φρουρά και την συνδρομή των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων σε περίπτωση κρίσης ή πολέμου. 

ΕΘΝΙΚΗ ΦΡΟΥΡΑ

Η Εθνική Φρουρά (ΕΦ) είναι οργανωμένη σε 4 Μηχανοκίνητες Ταξιαρχίες Πεζικού, 1 Ταξιαρχία Πεζικού, 1 Τεθωρακισμένη Ταξιαρχία, 1 Ταξιαρχία Υποστήριξης, 2 Τακτικά Συγκροτήματα/Συνταγμάτων Πεζικού, Διοίκηση Καταδρομών, Διοίκηση Ναυτικού και Διοίκηση Αεροπορίας.

1η Μηχανοκίνητη Ταξιαρχία Πεζικού Επαρχία Λάρνακας
2η Μηχανοκίνητη Ταξιαρχία Πεζικού Επαρχία Λευκωσίας
6η Μηχανοκίνητη Ταξιαρχία Πεζικού Επαρχία Λευκωσίας
7η Μηχανοκίνητη Ταξιαρχία Πεζικού Επαρχία Αμμοχώστου
4η Ταξιαρχία Πεζικού Επαρχία Λευκωσίας
ΧΧ Τεθωρακισμένη Ταξιαρχία Επαρχία Λάρνακας
3η Ταξιαρχία Υποστηρίξεως Επαρχία Λεμεσού
Τακτικό Συγκρότημα/2ου Συντάγματος Πεζικού Επαρχία Λευκωσίας/Λεμεσού
Τακτικό Συγκρότημα/8ου Συντάγματος Πεζικού Επαρχία Πάφου

Το ανθρώπινο δυναμικό της ΕΦ ανέρχεται σε 13.000, περιλαμβανομένου μικρού αριθμού πολιτικών υπαλλήλων. Η διάρκεια της πλήρους στρατιωτικής θητείας για τους στρατεύσιμους οπλίτες είναι 14 μήνες. Το σύνολο των εφέδρων
υπολογίζεται σε 90.000, εκ των οποίων οι 60.000 βρίσκονται σε ενεργό υπηρεσία, παρακολουθώντας τα σχετικά προγράμματα εκπαίδευσης. Αναφορικά με την ηλικιακή σύνθεση των τελευταίων, το 70% είναι ηλικίας από 20-34 ετών, το 20% από 35-45 ετών και το 10% από 45-50 ετών. Περί τους 12.000 συγκροτούν την Εθνοφυλακή και επανδρώνουν εθελοντικά 90 Λόχους Κατοικημένων Τόπων πλησίον της Γραμμής Αντιπαράταξης, συνολικού μήκους 180,5 χιλιομέτρων. Ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Φρουράς (Α/ΓΕΕΦ) φέρει το βαθμό του Αντιστρατήγου και είναι ανώτατος αξιωματικός του Ελληνικού Στρατού, συνήθως απόστρατος, ο οποίος ανακαλείται στην ενεργό υπηρεσία.

Η Ελληνική Δύναμη Κύπρου (ΕΛΔΥΚ) είναι Μονάδα επιπέδου Συντάγματος και αριθμεί 950 αξιωματικούς και οπλίτες. Βρίσκεται στην Κύπρο με βάση την Συνθήκη Εγγυήσεως από τις 16 Αυγούστου του 1960.

Η γεωγραφική εγγύτητα της Κύπρου με την Τουρκία αποτελεί τον πλέον σοβαρό περιοριστικό παράγοντα στην εφαρμογή του επιχειρησιακού σχεδιασμού της ΕΦ, καθιστώντας απολύτως αναγκαία την υποστήριξη των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Στο πλαίσιο αυτό κατασκευάστηκαν η Ναυτική Βάση Ζυγίου και η Αεροπορική Βάση Πάφου.


ΤΟΥΡΚΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΟΧΗΣ

Οι τουρκικές κατοχικές δυνάμεις, οι οποίες ελέγχουν το 36,4% του εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας και 420,55 χιλιόμετρα της ακτογραμμής της νήσου, αποτελούν ουσιαστικά προέκταση των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων και έχουν την ακόλουθη οργάνωση:

  • «Διοίκηση Τουρκικών Ειρηνευτικών Δυνάμεων στην Κύπρο» (Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanlığı: KTBK). Μείζων Σχηματισμός επιπέδου Σώματος Στρατού που περιλαμβάνει τις δυνάμεις του Τουρκικού Στρατού, οι οποίες χρησιμοποιήθηκαν κατά την εισβολή ή αναπτύχθηκαν αργότερα. Αποτελείται από 2 Μηχανοκίνητες Μεραρχίες Πεζικού, 1 Τεθωρακισμένη Ταξιαρχία, 1 Σύνταγμα Καταδρομών, 1 Σύνταγμα Πυροβολικού, 1 Σύνταγμα Διοικητικής Μέριμνας. Υπάγεται απ΄ευθείας στη Διοίκηση Χερσαίων Δυνάμεων και μετά το 2017 διοικείται από Τούρκο ανώτατο αξιωματικό με βαθμό Υποστρατήγου.
  • Τουρκική Δύναμη Κύπρου/ΤΟΥΡΔΥΚ (Kıbrıs Türk Kuvvetleri Alayı: KTKA). Μονάδα επιπέδου Συντάγματος που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο της Συνθήκης Εγγυήσεως του 1960. Διοικείται από Τούρκο ανώτερο αξιωματικό με βαθμό Συνταγματάρχη.
  • «Διοίκηση Δυνάμεων Ασφαλείας» (Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı: GKK). Σχηματισμός επιπέδου Μεραρχίας που συγκροτήθηκε το 1976 και στελεχώνεται από Τουρκοκυπρίους. Περιλαμβάνει 4 Συντάγματα Πεζικού (2 ενεργά, 2 επιστρατευόμενα) καθώς και τα «Σώματα Ασφαλείας» του ψευδοκράτους. Διοικείται από Τούρκο ανώτατο αξιωματικό με βαθμό Ταξιάρχου ενώ καθήκοντα Υποδιοικητή ασκεί ομοιόβαθμος Τ/κ.

Ο αριθμός των τουρκικών στρατευμάτων στην κατεχόμενη Κύπρο παρουσιάζει σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των διαφόρων πηγών πληροφοριών. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, ο Τουρκικός Στρατός διατηρεί περί τους 28.000 αξιωματικούς και οπλίτες σε κυπριακό έδαφος ενώ το προσωπικό της λεγόμενης «Διοίκησης Δυνάμεων Ασφαλείας» ανέρχεται σε 3.500 Τ/κ. Το σύνολο των Τ/κ εφέδρων υπολογίζεται σε 26.000, οι οποίοι καλούνται για μετεκπαίδευση σε ετήσια βάση. Η διάρκεια της πλήρους στρατιωτικής θητείας για τους στρατεύσιμους οπλίτες είναι 12 μήνες για τους αποφοίτους υποχρεωτικής και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και 6 μήνες για τους αποφοίτους τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Οι ΤΔΚ παρατάσσονται σε επιθετική διάταξη, εντεύθεν του Πενταδάκτυλου, σε προωθημένες θέσεις κατά μήκος της Γραμμής Αντιπαράταξης με την 28η M/K ΜΠ ανατολικά (από το ύψωμα Άρωνας στο Γέρι μέχρι τη Δερύνεια) και την 39η Μ/Κ ΜΠ δυτικά (από τον Άγιο Βασίλειο μέχρι τον Πύργο Τηλλυρίας). Αναλυτικά:

Στρατηγείο ΤΔΚ
Κερύνεια
Σύνταγμα Καταδρομών Χαλεύκα
Σύνταγμα Πυροβολικού Αγύρτα
Σύνταγμα Διοικητικής Μέριμνας Κάτω Δίκομο
28η Μηχανοκίνητη Μεραρχία Πεζικού Άσσια
28ο Μηχανοκίνητο Σύνταγμα Πεζικού Μαραθόβουνος
230ο Μηχανοκίνητο Σύνταγμα Πεζικού Τύμβου
61ο Σύνταγμα Πεζικού Τρεμετουσιά
39η Μηχανοκίνητη Μεραρχία Πεζικού Μύρτου
14ο Μηχανοκίνητο Σύνταγμα Πεζικού Πεντάγεια
50ο Μηχανοκίνητο Σύνταγμα Πεζικού Σκυλλούρα
49ο Σύνταγμα Πεζικού Μόρφου
39ο Σύνταγμα Πυροβολικού Άγιος Βασίλειος
14η Τεθωρακισμένη Ταξιαρχία Κυθρέα
ΤΟΥΡΔΥΚ
Λευκωσία
Διοίκηση Δυνάμεων Ασφαλείας
Μπογάζι

Οι Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις έχουν δημιουργήσει ναυτικές και αεροπορικές υποδομές στο κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου με σκοπό την ταχεία μεταφορά προσωπικού, μέσων και εφοδίων για την συντήρηση και υποστήριξη των ΤΔΚ. Ειδικότερα οι κατοχικές δυνάμεις αξιοποιούν τους λιμένες Αμμοχώστου, Κερύνειας, Καραβοστασίου και τους αερολιμένες Λευκονοίκου, Τύμπου και Κρηνίου, όπου εδρεύει Λόχος Αεροπορίας Στρατού, καθώς και συστήματα επιτήρησης εναερίου και θαλασσίου χώρου με εγκαταστάσεις στον Πενταδάκτυλο (Προφήτης Ηλίας, Καντάρα) και στον Κορμακίτη.


ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΕΦ & ΕΛΔΥΚ – ΤΔΚ

Άρματα Μάχης 125mm 82 Τ-80U/UK  105mm 52 AMX-30B2, 82 M48A5 MOLF 120mm 42 Leopard-2A4 105mm <287 M48A5T2
Τεθωρακισμένα Οχήματα Μάχης 43 BMP-3, 27 VAB VCI 126 ACV-AIFV
Τεθωρακισμένα Οχήματα Μεταφοράς Προσωπικού 285 ΛΕΩΝΙΔΑΣ 2, 108 VAB-VTT 235 ACV-AAPC, 266 M113A2
Tεθωρακισμένα Οχήματα Αναγνώρισης/Φορείς ΑΤ 105 ΕΕ-9 Cascavel, 15 EE-3 Jararaca (με ΜILAN), 18 VAB VCAC (με HOT-2) ACV-ATV, Akrep (με AGS-17), Engerek (με Α/Τ Konkurs-M)
Αυτοκινούμενα Πυροβόλα 203mm 12 M110A2 155mm 24 NORA B52, 12 M2000G Zuzana, 12 Mk F3 203mm12 M110A2 155mm T-155 Firtina, 66 M52T
Ρυμουλκούμενα Πυροβόλα 155mm 12 M114, 12 TR-F1 105mm 72 M56 100mm 20 M1944 203mm 12 Μ115 155mm 36 M114A2 105mm 36 M101A1
Πολλαπλοί Εκτοξευτές Πυραύλων 128mm 18 M-63 Plamen 122mm 4 BM-21 GRAD 122mm 8 T-122 Sakarya
Α/Α Συστήματα Κ/Β 2 BUK M1-2, 6 Tor-M1, 12 Skyguard με 24×4 Aspide (130 βλήματα),  12 Atlas (12×2 Mistral), 18 Mistral 170 FIM-92B/C Stinger POST/RMP, 8 9M39 Igla (42 βλήματα)
Α/Α Πυροβόλα 35mm 24 GDF-005 23mm Ζu-23 20mm 36 M55A4B1 40mm 48 M1 35mm 16 GDF-003 20mm 48 Mk20 Rh202
Όλμοι 120mm 116 MO-120RT61 107mm 26 M2/M30 81mm 180 E-44E1 120mm 171 HY-12DI 107mm 142 M2/M30 81mm 279 UT1
Αντιαρματικά Κ/Β KORNET, 45 MILAN-3, 18 HOT-2 ΠΑΟ 122mm 1.000 APILAS 106mm 144 M40A1 Κ/Β 72 9M113M Konkurs-M, 72 MILAN, 48 TOW, ERYX ΠΑΟ 106mm 180 M40A1
Ελικόπτερα
11 Mi-35P, 4 SA341L1 Gazelle, 3 AW139, 2 Bell 206L3 Long Ranger 2 AS532 Cougar Μk1
Επάκτιες Συστοιχίες Κ/Β 3 MM40 Exocet Block2
Πολεμικά Πλοία και Σκάφη ΑΛΑΣΙΑ (Α620), ΑΡΧΙΠΛΟΙΑΡΧΟΣ Α. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ (P61), ΤΣΟΜΑΚΗΣ (P03), ΓΕΩΡΓΙΟΥ (P04), ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΣ (P05) KKTCSG-01, KKTCSG-02, KKTCSG-04, KKTCSG-301, KKTCSG-302, KKTCSG-303

Σημείωση: Τα οπλικά συστήματα της ΕΛΔΥΚ και των Τουρκικών Δυνάμεων Κατοχής περιλαμβάνονται στους πίνακες του Ελληνικού και του Τουρκικού Στρατού, αντίστοιχα.


ΑΜΥΝΤΙΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ

Ο αμυντικός προϋπολογισμός της Κυπριακής Δημοκρατίας ανέρχεται σε €358.853.000,00 εκατ. (1,9% επί του ΑΕΠ) για το 2019 με δαπάνες που υποδιαιρούνται ως ακολούθως: €7.988.262,00 εκατ. για το Υπουργείο Άμυνας, €142.154.424,00 για τη μισθοδοσία μονίμων αξιωματικών και υπαξιωματικών και την καταβολή επιδομάτων, €156.843.185,00 εκατ. για την Εθνική Φρουρά (μισθοδοσία ΕΠΥ/ΣΥΟΠ, μισθοτροφοδοσία οπλιτών, υπηρεσίες συντήρησης) και €51.867.129,00 για το Ταμείο Αμυντικής Θωράκισης (προμήθεια, εκσυγχρονισμός, συντήρηση οπλικών συστημάτων, εκτέλεση έργων που αφορούν σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις). Σύμφωνα με το Γενικό Λογιστήριο της Κυπριακής Δημοκρατίας, από το 1984, όταν και άρχισε να καταβάλλεται η έκτακτη συνεισφορά για την Άμυνα, μέχρι και το 2016, είχαν εισπραχθεί ποσά της τάξης των €8 δισ., εκ των οποίων τα €4,5 δισ. διατέθηκαν στο Ταμείο Αμυντικής Θωράκισης για την κάλυψη των αναγκών εκσυγχρονισμού της ΕΦ και τα υπόλοιπα €3,5 δισ. χρησιμοποιήθηκαν για την καταβολή μισθών δημοσίων υπαλλήλων, κοινωνικών επιδομάτων και επιδοτήσεων.

Η μισθοδοσία και οι λειτουργικές δαπάνες των ΤΔΚ καλύπτονται από τον αμυντικό προϋπολογισμό της Τουρκίας. Σύμφωνα με έκθεση της «πρεσβείας της Τουρκίας», τα κατεχόμενα επιδοτήθηκαν απ΄ευθείας από την Τουρκία για το 2017 με το ποσό των $187.154.325, εκ των οποίων τα $80.894.968 διατέθηκαν για στρατιωτικούς σκοπούς του ψευδοκράτους.


ΗΓΕΣΙΑ

  • Εθνική Φρουρά: Αρχηγός ΓΕΕΦ Αντιστράτηγος Ηλίας Λεοντάρης, Υπαρχηγός ΓΕΕΦ Αντιστράτηγος Κώστας  Χρυσηλίου, Επιτελάρχης ΓΕΕΦ Υποστράτηγος Δημήτριος Αγοράκης.
  • Τουρκικές Δυνάμεις Κατοχής: Διοικητής ΚΤΒΚ Υποστράτηγος Yilmaz Yildirim, Διοικητής 28 Μ/Κ ΜΠ Ταξίαρχος Mahmut Altun, Διοικητής 39 Μ/Κ ΜΠ Ταξίαρχος Coşkun Kaya, Διοικητής 14 ΤΘΤ Συνταγματάρχης Murat Dirican, Διοικητής GKK Ταξίαρχος Tevfik Algan, Υποδιοικητής GKK Ταξίαρχος Cemal Volkan.

Χάρτης 1: Η συνολική αεροναυτική δραστηριότητα των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων εντός των FIR Αθηνών και Λευκωσίας κατά το έτος 2016 αποτυπώνει την προσπάθεια διεμβολισμού του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου Ελλάδας-Κύπρου (www.onisilos.gr).
Εικόνα 1: Βολή αντιαρματικού Κ/Β TOW από τεθωρακισμένο όχημα ACV-ATV της 39ης Μ/Κ ΜΠ στο πεδίο βολής Κυρά της κατεχόμενης Μόρφου στις 23 Μαρτίου 2017.
Εικόνα 2: Οπλίτης της 14ης Τεθωρακισμένης Ταξιαρχίας στην κατεχόμενη Κυθρέα φωτογραφίζεται μπροστά από άρμα μάχης Leopard-2A4 του Τουρκικού Στρατού στα Κατεχόμενα.

Τελευταία Ενημέρωση: 10/03/2019